سلام امروز با معرفی سبزی ها و گیاهان کوهی که هم خوردنی هستند و هم خواص دارویی دارند در خدمتتان هستم ما از این سبزی ها غذاهایی مثل آش و بورانی و ختاب و شربت درست می کنیم به همین خاطر خواستم تافصل بهار تموم نشده در این پست ابتدا سبزی ها را معرفی کنم سپس طرز تهیه آنها را بگذارم البته من تا جایی که اسم و خواصشان را بلد بودم را نوشتم اگر شما معادل فارسی آن را می دانیدیا توضیحات من اشتباه بود در قسمت نظرات اطلاع دهید لطفا


قَذا یاغی (غاز ایاغی= پا غازه):

این سبزی که هم در کوه و هم در صحرا و هم در باغها می روید و خیلی فراوان تو علفزار و جاهایی که درخت و گیاه باشد پیدا می شود بنا بر اطلاعات یکی از دوستان که چون برگهای غازایاغی شبیه پای غاز می باشد به آن غاز-ایاغی میگویند این گیاه فقط به صورت پخته خورده میشود و در آش و بورانی مصرف می شود و سبزی اصلی یک نان مغزدار آذری به نام خیتاب است و علاوه بر ظاهرش بوی خاصش معرف این سبزی می باشد و دوست عزیز دیگری هم اشاره کردند که قارچ کش هست و در درمان کک و مک صورت موثر است

تره کوهی(یاغلیجا) :

این سبزی در کوه و دامنه کوه می روید و از مشخصه اصلیش این است که وقتی خرد می کنی خیلی لزج و چسبنده است و توی دست کش می آید و به صورت پخته مصرف می شود و غذای اصلی که با آن می شود پخت آش است و باعث لعاب دار شدن آش می شود و فکر کنم که معادل همون تره خودمان است

پیاز چه کوهی(والک):

یک سبزی بسیار خوش طعم و خوش عطر که خام آن در سالاد و پخته آن در آش کاربرد دارد و در کوه و دامنه های آن می روید و این سبزی را بیشتر به عنوان خاصیت ضد میکروبی و ضد عفونت آن می شناسند چرا که خوردن آشی که با پیازچه کوهی پخته شده است را برای سرماخوردگی و عفونت ریه خیلی مفید میدانند و یکی از دوستان اشاره کردند که همون "قارقا سوغانی " خودمان هست که اگر اینجوری باشه من اصلا دوست ندارم چون بوی خیلی بدی داره ولی فکر نکنم و حتما تحقیق می کنمعینک 

 

تُرشَک(تُویشَح) :

این گیاه همان طور که از نامش پیداست یک گیاه بسیار ترش مزه می باشد که وقتی می خوریش انگار داری گوجه سبز و لیمو ترش می خوری و خیلی ترش است و هم در پخت آش مصرف می شود و هم به صورت خام و هم در کوه و هم در صحرا و باغ می روید

اَوَلیح (avalih):

این سبزی هم در کوه و هم در صحرا و باغها می روید و طعمش عین اسفناج است و فکر کنم معادل همون اسفناج خودمان می باشد و هم به صورت خام مصرف می شود و هم به صورت پخته که در آش استفاده می شود و نوع دیگر آن را که دَوَه گولاغی می نامیم که به معنی گوش شتر می باشد

نعناع کوهی(داغ ناعنَسی):

یک سبزی با عطر و طعم بسیار عالی که در کوه و دامنه های آن یافت می شود و مصرف نعاع خودمان را دارد و هم به صرت خام و پخته در آش مصرف می شود

نعناع صحرایی(چُول ناعنَسی):

این سبزی در صحرا و باغ ها یافت می شود و هم به صورت خام و هم پخته خورده می شود و در پخت آش و شربت نعناع کاربرد دارد

یِلمیک (yelmik):

این سبزی بیشتر به صورت خام همراه با سرکه شیره و نمک خورده می شود و خیلی خیلی خوشمزه است و اغلب در باغ ها رشد می کند گرچه در کوه و صحرا نیز یافت می شود و خیلی کم در پخت آش مصرف می شود 

خانم المیرا نوشت : 

سلام ممنون از مطالب مفیدتون در مورد سبزی یلمیک باید بگم اسم فارسیش همون شنگ هستش حتی تو تبریز هم بیشتر با این اسم میشناسن ولی تو ارومیه یلمیح میگن تو تبریز کوکو ازش درست میکنن ارومیه ای ها تو فصل بهار آش دوغ رو با سبزی کوهی( داغ تره سی) درست می کنن که از اصلی ترین هاش همین یلمیح هست خام هم خورده میشه در مورد والک هم عکستون زیاد به والک شباهت نداشت اسم دیگرش سیر خرسی هم هست که من با این سبزی والک پلو و ته چین والک و کوکوی دوطبقه والک و سیب زمینی درست میکنم موقع آبپز کردن بیشتر بوی اسفناج میده خوشمزه هم میشه عکس کنگر هم اصلا ربطی نداشت بازم مطالبتون رو دوباره می خونم اگر چیز جدید به ذهنم رسید می نویسم سعی می کنم از مامان و مادر بزرگم کمک بگیرم اونا تجربیات بیشتری دارن نباید بزاریم این تجربه ها از بین برن خیلی کار مفید و مثبتی انجام دادین تبریک میگم در ضمن ارومیه بهشت سبزی کوهیه اگر بتونم عکساشو با خواصش براتون تهیه می کنم
 

 

اُوغلان اُوتی( سورولی):

این گیاه بیشتر به صورت پخته در آش استفاده می شود و فکر کنم  محلیش همون شوید خودمان است و چون خیلی لطیف و سر زنده است به این نام مشهور است و معنی تحت الفظی خود کلمه می شود " علف یا گیاه پسر "این هم از کشفیات خودمه

خانم یا آقای rsa نوشتند : 

سلام گیاه شوید کوهی یا اوغلان اوتی در منلطق ما به چنبک مشهوره سبزی پلو و کوکوی محشری هم داره
 

 

گزنه(ghazaneh):

این سبزی دیگه معرف حضور همه است و با خار هایی که دارد همه می توانند آن را شناسایی کنند و خواص دارویی خیلی زیادی دارد از جمله عرق گیاهی آن برای چاقی و عفونت ریه مفید است

اینهم از برگهایش از نزدیک

کَلَمَه کِشیح:

در زبان ترکی کلمه "کشیح " به معنی ریشه و هویج می باشد و از خانواده جعفری می باشد و در پخت آش مصرف می شود و در باغ ها و کوه می روید

کِشیح باشی:

در زبان ترکی یعنی معنی این سبزی می شود " سر هویج " یعنی کاکل هویج همون سبزی که روی هویج می روید و از خانواده جعفری می باشد و فکر کنم معادل جعفری خودمان می باشدو در باغ ها و کوه می روید

اوشگون (ریواس):

این گیاه که همه می شناسند درارتفاعات کوه می رویدو خیلی خیلی خوشمزه می باشد و هم وبه صورت خام و هم به صورت پخته مصرف می شود و علاوه بر اینکه هم در سالاد و هم در خورشت مصرف می شود خواص دارویی خیلی مفید دارد و شربت آن یک داروی بسیار مناسب برای اسهال می باشد و باید توجه داشت که در خوردن آن نباید زیاده روی کرد چون باعث یبوست می شود

شُور پِنجَر (shor penjar) :

این سبزی در باغها و کوهها و مزارع و کلا هر جا که خاک و نور و آب باشه می روید و خیلی لطیف است و ترجه فارسیش میشه "سبزی شور " وهمونطور که از اسمش پیداست یک طعم خیلی شوری داره و وقتی می خوریش انگار روش نمک پاشیدی به صورت پخته مصرف می شود و در آش و بورانی و مخصوصا ما در نانی محلی به نام خیتاب مصرف می کنیم و ظاهری متفاوت با بقیه سبزی ها داره  و رنگ سبزش هست پشت برگهاش رنگ متمایل به سفید داره

کهلیک اُوتی (کاکوتی):  

این سبزی معطر که معرف حضور همه هست و بیشتر از عرقیات این گیاه استفاده می کنند و علاوه بر مصرف خوراکی خواص دارویی زیادی هم دارد و در درمان سرماخوردگی بو به عنوان خلط آور و ضدعفونی کننده ازش استفاده می کنند و بیشتر در کوها و باغها می روید کلمه کهلیک اسم پرنده در ترکی به معنای کبک است و اُوت همان علف یا گیاه را می دهد و در آش و خشک شده و اسانسش در دوغ کاربرد داردو از نشانه های ظاهری اون برگه شبیه نعناع و ساقه هاش رفته رفته رنگش قرمز می شود

(عکسش رو به زودی میزارم  )

بعدا نوشت : این عکس رو یکی از دوستان فرستادند منتها اسمشون یادم نیست اگر خودشون تشریف آوردن وبلاگ لطفا بگند بنویسم ممنونم)

 

یارپیز( پونه ):

پارپیز که گیاهی دارویی است در معطر کردن غذاها و نوشیدنیها مثل چای و دوغ کاربرد دارد این گیاه که معادل فارسی آن پونه است کاربردهای فراوانی ارد از جمله خشک شده و پودر شده آن را به عنوان ادویه در إذاها به کار می بریم البته پونه ای که در تصویر می بینید "داغ یارپیزی=یارپعیزی" به معنای پونه کوهی  است که مرغوبتر از نوع صحرایی آن است گیاه پارپیز یا پونه برای سرما خوردگی و رفع عطش و درمان اسهال مفید است البته برای کسانی که مبتلا به بیماری عطش مبتلا هستند مفید هست و خاصیت خنک کنندگی دارد

پَرپینه (خرفه یا خلفه ) : این سبزی که باغها و کوها می روید خاصیتش لعاب دادن به آش هستش و کار رشته رو تو آش می کنه و به صورت خام نیز خورده میشه و برگهای خیلی ضخیمی داره و در عین حال لطیف هستش

داغ مرزه سی(مرزه کوهی): این سبزی هم در کوهها می روید و عطر خیلی خوبی دارد و من بیشتر بوی اون رو تو سس های کچاب احساس کردم و بیشتر در آش مصرف می شود

اینجیبی: این سبزی بسار زیبا بیشتر در کوهها رشد می کند و بوی اون خیلی مطلوب هست و بیشتر در آش مصرف می شود و ظاهر اون طوری هستش که متفاوت با بقیه سبزی ها هست 

این هم نمی دونم اسمش چیه؟(هرکس میدونه بگه)

اینهم برگهایش از نزدیک

خانم سهیلا نوشت :

سلام اسم اون سبزی فک کنم سالمانجا باشه که هم بورانی درست میکننو هم توی آش ماست و آش دوغ ازش استفاده میشه.

خانم مریم خانم نوشت :

سلام اسم اون سبزی که نمیدونستین سوتتی ترسی هست که در اش و خیتاب استفاده میشه .علت نامگذاریش به خاطر اینه که وقتی میکنیش یه مایع سفید رنگ مثل شیر ازش بیرون  میاد

خانم لاله نوشت :

سلام  نام  گیاه  ناشناس  سوتلوجه می باشد و بسیاری از گیاهان مثل : توهلوجه-بولاغ اوتو- قوش اپَّیی - پولک - قویون قولاغی - اونلوجا - سارماشیخ - قویمادَرن ...

 

گالگان  ( کنگر ):

یک گیاه که بیشتر خورشت آن مورد استفاده است و خواص خیلی دارویی زیادی دارد مثل کاهش کلسترول بد خون و ضد چربی بودن آن این گیاه بیشتر در کوه می روید ولی  در هنگام پاک کردن مواظب خارهای آن باشیم (برای این عکس ندارم )

 

 سوالنکات مهم :

تمامی اطلاعات را به صورت تجربی در اختیار شما قرار دادم اگر نظری بود و یا نقصی در خدمتتون هستم

 

پی نوشت :94.1.31

دوستان عزیز هرکس که در این مورد بنده را راهنمایی کرده بود در قسمت نظرات اسمشان به عنوان تشکر تایید شده است اما دوستی به نام مرتضی یا کاظم  زیاد تو خاطرم نماند شاید حسین کاظمی و .. بود یک راهنمایی خوبی در مورد سبزی کوهی کرده بودند ولی متاسفانه اشتباهی به جای تایید دکمه حذف رو زدم و نظر ایشون حذف شد اگر باز اینجا سر می زنید لطفا دوباره بنویسید تا از راهنمایی های شما هم من وهم دوستان بهره ببریم از همگی ممنون